Η εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών, μπορεί να περιλαμβάνει ζωγραφική, κατασκευές, γραφή, δράμα, χορό, κίνηση, γλυπτική ή / και μουσική. Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν εκφραστική θεραπεία τέχνης ενθαρρύνονται από έναν εξειδικευμένο θεραπευτή. Ώστε να διερευνήσουν τις απαντήσεις, τις αντιδράσεις και τις ιδέες τους μέσω εικόνων, ήχων, εξερευνήσεων, μέσα από τις διαδικασίες της τέχνης. Ένα άτομο δεν χρειάζεται να έχει καλλιτεχνική ικανότητα για να χρησιμοποιεί ή να επωφελείται από εκφραστική θεραπεία τέχνης.
Ιστορική Αναδρομή
Η μέθοδος άρχισε να διαμορφώνεται στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στο Lesley College Graduate School στη Μασαχουσέτη, από τον Paolo Knill, ο οποίος ίδρυσε το Διεθνές Κέντρο Θεραπείας Εκφραστικών Τεχνών. Το 1984, επεκτάθηκε και στην Ευρώπη με τη δημιουργία των Ινστιτούτων ISIS. Σταδιακά, η εκφραστική θεραπεία αναγνωρίστηκε ως αυτόνομη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, διακριτή από τη μουσικοθεραπεία, τη δραματοθεραπεία ή τη θεραπεία μέσω εικαστικών.
Πώς λειτουργεί
Η εκφραστική θεραπεία δεν απαιτεί καμία προηγούμενη καλλιτεχνική δεξιότητα. Δεν έχει σημασία αν κάποιος ξέρει να ζωγραφίζει, να χορεύει ή να γράφει «καλά». Σημασία έχει η διαδικασία της δημιουργίας, όχι το αποτέλεσμα. Μέσα από την τέχνη, ενεργοποιούνται οι αισθήσεις, η φαντασία και το σώμα — έτσι «μιλούν» ακόμη και μέρη του εαυτού που δύσκολα εκφράζονται με λόγια.
Φανταστείτε ένα παιδί που, ανήμπορο να περιγράψει το άγχος του, ζωγραφίζει έναν δράκο που καίει τα πάντα στο πέρασμά του. Ή έναν ενήλικα που, χορεύοντας χωρίς λόγια, νιώθει επιτέλους πως το σώμα του «μιλάει». Σε αυτές τις πράξεις, η τέχνη γίνεται γλώσσα.
ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Σε αντίθεση με την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία που βασίζεται κυρίως στον λόγο, η εκφραστική προσέγγιση παρέχει πολλαπλές διαδρομές προς το νόημα. Όπως λέγεται συχνά: “Low skill, high sensitivity”. Δηλαδή, χαμηλή ανάγκη για τεχνική ικανότητα, αλλά υψηλή ευαισθησία στη διαδικασία.
Τεχνικές εκφραστικής θεραπείας
Μια συνεδρία μπορεί να περιλαμβάνει:
Ζωγραφική με τα δάχτυλα: Ιδανική για παιδιά ή άτομα με περιορισμένες λεκτικές δεξιότητες.
Κατασκευή μάσκας: Βοηθά στην εξερεύνηση ρόλων και «προσωπείων» που φέρουμε.
Ποιητική γραφή: Μπορεί να φέρει στην επιφάνεια τραύματα ή επιθυμίες με τρόπο πιο ήπιο από τον απλό διάλογο.
Αυτοσχεδιαστική κίνηση ή χορός: Ενεργοποιεί το σώμα και αποφορτίζει το ψυχικό φορτίο που έχει σωματοποιηθεί.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο θεραπευτής ζητά από το άτομο να φτιάξει μια δημιουργία και στη συνέχεια να της «δώσει φωνή»: να πει την ιστορία πίσω από την εικόνα ή το αντικείμενο. Έτσι, η τέχνη γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο συνειδητό και στο ασυνείδητο.
Σε μια τυπική συνεδρία η θεραπευτής θα περιγράψει τη διαδικασία, αλλά δεν θα προτείνει ένα συγκεκριμένο θέμα ή τα χρώματα που θα χρησιμοποιηθούν. Αντ ‘αυτού, ο θεραπευτής μπορεί να παρέχει ευρείες οδηγίες όπως “ζωγραφίστε ένα συναίσθημα ή μια κατάσταση ή “ζωγραφίστε μια εικόνα ενός ονείρου που είχατε”. Ο θεραπευτής παρατηρεί τότε το περιεχόμενο που παράγεται και τη συμπεριφορά του ατόμου στη θεραπεία. Μόλις τελειώσει η εικόνα, ο θεραπευτής θα ζητήσει από το άτομο που έχει προσβληθεί να πει μια ιστορία για τη ζωγραφική.
Τέχνη και Όνειρα: Η πύλη του αρχέγονου
Η εκφραστική θεραπεία συχνά αγγίζει τον χώρο των ονείρων, του συμβολικού και του αρχετυπικού. Όπως τα όνειρα, έτσι και η τέχνη δεν ακολουθεί τη λογική αλλά την εσωτερική αλήθεια. Ένα σχέδιο, μια φράση, ένας ήχος — μπορεί να αποκαλύψει ένα μοτίβο ζωής ή ένα τραύμα που δεν έχει ειπωθεί ποτέ.
Για παράδειγμα, μια γυναίκα που έχασε πρόσφατα τη μητέρα της μπορεί να σχεδιάσει επαναλαμβανόμενα μια πόρτα. Η πόρτα, ένα αρχέτυπο συμβολισμού μετάβασης, ίσως να εκπροσωπεί το πέρασμα, τη θλίψη, αλλά και το άνοιγμα σε κάτι νέο.
Ο θεραπευτικός αντίκτυπος της θεραπείας εκφραστικής τέχνης επικεντρώνεται σε τέσσερις κύριους τομείς:
Εκφραση
Φαντασία
Ενεργή συμμετοχή
Σύνδεση μυαλού-σώματος.
Μελέτες δείχνουν ότι η μουσική μπορεί να βοηθήσει τα άτομα που αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών, αναπτυξιακών και συμπεριφορικών θεμάτων να μεγαλώσουν σε αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση και να μάθουν νέες δεξιότητες και έννοιες. Η εκφραστική θεραπεία τέχνης έχει επίσης βοηθήσει με επιτυχία τα παιδιά που βιώνουν υπερκινητικότητα ή κοινωνικό άγχος για τον έλεγχο των παρορμητικών και επιθετικών συμπεριφορών. Αν και τα αποδεικτικά στοιχεία από εμπειρικά έγκυρες μελέτες είναι περιορισμένα, η εκφραστική θεραπεία τέχνης έχει χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει άτομα με διαταραγμένες διατροφικές συνήθειες να διερευνήσουν θέματα σχετικά με την εικόνα του σώματος , την αυτοεκτίμηση , την κοινωνική απομόνωση και την κατάθλιψη.
Τα άτομα με ιατρικές ασθένειες μπορούν επίσης να επωφεληθούν από την εκθετική θεραπεία τέχνης. Παλαιότερη έρευνα έχει μελετήσει πώς η δημιουργία καλλιτεχνικών φωτογραφιών μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν την αγωνία της νοσηλείας. Μια άλλη μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ηλικιωμένοι άνδρες και γυναίκες που συμμετέχουν σε μια ενεργή χορωδία αναφέρουν καλύτερη υγεία, λιγότερες επισκέψεις στο γιατρό, λιγότερες πτώσεις και λιγότερη χρήση φαρμάκων από όσους δεν αποτελούν μέρος οργανωμένου προγράμματος τέχνης. Τέλος, ένα άλλο σώμα έρευνας για παιδιά με κυστική ίνωση που έλαβαν μέρος σε ένα πρόγραμμα δημιουργικής δημιουργίας τέχνης, διαπίστωσε ότι τα παιδιά έχουν μάθει πώς να εκφράζονται καλύτερα, να μειώνουν το άγχος και να βρίσκουν νόημα στην τρέχουσα κατάσταση υγείας τους.
Πως η εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών διαφέρει από το art therapy
Η εκπαίδευση ως εκφραστικός θεραπευτής μεσω τέχνης απαιτεί τουλάχιστον ένα μεταπτυχιακό δίπλωμα στην παροχή συμβουλών με μια συγκέντρωση στη θεραπεία εκφραστικής τέχνης από ένα διαπιστευμένο ινστιτούτο. Επιπρόσθετα, ορισμένα ιδρύματα προσφέρουν προγράμματα πιστοποιητικών ή σπουδές σε εκφραστικές τέχνες για όσους επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τις εκφραστικές τέχνες σε συναφείς τομείς όπως η εκπαιδευση ή συμβουλευτική και η επιχειρησεις . Οι επιλογές του πτυχίου και του διδακτορικού διπλώματος είναι διαθέσιμες, ενώ η πιστοποίηση και η κατάρτιση συνεχίζουν να αυξάνονται διεθνώς.
Όσοι επιθυμούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτόν τον τύπο θεραπείας ενθαρρύνονται να βρουν έναν θεραπευτή πιστοποιημένο στην εκθετική θεραπεία τέχνης.
- Σχετικά με την εκφραστική καλλιτεχνική θεραπεία. (nd). Ανακτήθηκε από το http://www.ieata.org/about.html
- Basso, R. & Pelech, W. (2008). Δημιουργικές τέχνες σε πρόγραμμα συνεχούς φροντίδας παιδιών με κυστική ίνωση: μια καναδική μελέτη περίπτωσης. Το Διεθνές Περιοδικό της Μάθησης , 15 (5).
- Frisch, Μ. J., Franko, DL & Herzog, DB (2006). Τεχνητές θεραπείες στη θεραπεία διατροφικών διαταραχών. Διατροφικές Διαταραχές , 14, 131-142.
- Henley, D. (1999). Διευκόλυνση της κοινωνικοποίησης σε ένα θεραπευτικό περιβάλλον κατασκήνωσης για παιδιά με ελλείψεις προσοχής που χρησιμοποιούν τις εκφραστικές θεραπείες. American Journal of Art Therapy , 38.
- Βελτίωση της υγείας σας μέσω των τεχνών. (2004, Ιούλιος). Υγεία και διατροφική επιστολή , Πανεπιστήμιο Tufts.
- Stuckey, HL & Nobel, J. (2010). Η σχέση μεταξύ της τέχνης, της θεραπείας και της δημόσιας υγείας: Μια ανασκόπηση της τρέχουσας βιβλιογραφίας. American Journal of Public Health , 100 (2), 254-263.
- Trevisani, F., Casadio, R., Romagnoli, F., Zamagni, MP, Francesconi, C., Tromellini, Α., Di Micoli, Α., Frigerio, Μ., Farinelli, G. and Bernardi, 2010). Τέχνη στο νοσοκομείο: Η επίδρασή του στα συναισθήματα και τη συναισθηματική κατάσταση των ασθενών που έχουν εισαχθεί σε μια μονάδα εσωτερικής ιατρικής. Η Journal of Alternative and Complementary Medicine , 16 (8), 853-859.
