Η κρίση πανικού είναι ένας τρόπος απόκρισης, στο φόβο. Είναι μια υπερβολή της φυσιολογικής λειτουργίας του σώματός σε κίνδυνο, στρες ή ενθουσιασμό. Υπάρχει η αίσθηση ότι ο φόβος χτυπάει κόκκινο. Η κρίση πανικού μπορεί να συμβεί, κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας. Μερικοί άνθρωποι έχουν μια κρίση πανικού και στη συνέχεια δεν βιώνουν ποτέ άλλη, ή μπορεί να επαναλαμβάνεται τακτικά σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι συγκεκριμένα μέρη, καταστάσεις ή δραστηριότητες φαίνεται να την προκαλούν. Για παράδειγμα, μπορεί να συμβεί πριν από ένα αγχωτικό ραντεβού. Οι περισσότερες κρίσεις πανικού διαρκούν μεταξύ 5-20 λεπτών. Τα συμπτώματά συνήθως κορυφώνονται, εντός 10 λεπτών. Ενδέχεται επίσης τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού, να επαναλαμβάνονται. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχει μια δεύτερη κρίση πανικού ή αντιμετωπίζετε άλλα συμπτώματα άγχους .
Τι προκαλεί την κρίση πανικού
Όπως όλα τα ζώα, έτσι και τα ανθρώπινα όντα έχουμε τρόπους να ανταποκριθούμε και να προστατευτούμε από τον κίνδυνο. Όταν αισθανόμαστε απειλή, το σώμα μας αντιδρά απελευθερώνοντας ορισμένες ορμόνες. Όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη. Η κρίση πανικού προκαλεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα. Σε μια κρίση πανικού, ο φόβος χτυπάει κόκκινο. Ενεργοποιεί τον αρχαίο μηχανισμό επιβίωσης «μάχη ή φυγή και πάγωμα» και βιώνεται σαν να υπάρχει κίνδυνος ή απειλή. Η οποία άλλες φορές είναι πραγματική και άλλες φανταστική.
Ο μηχανισμός επιβίωσης μάχης-φυγής-πάγωματος :
• μας κάνει να νιώθουμε πιο προσεκτικοί, ώστε να μπορούμε να ενεργούμε πιο γρήγορα
• κάνει τις καρδιές μας να χτυπούν γρηγορότερα, στέλνοντας γρήγορα αίμα εκεί που χρειάζεται περισσότερο.
• να θέλουμε να τρέξουμε ή να παλέψουμε
• όταν δεν μπορέσουμε να τρέξουμε ή να παλέψουμε, ενδέχεται να νιώσουμε παγωμένοι και ακινητοποιημένοι
Αφού αισθανθούμε ότι η απειλή έχει περάσει, το σώμα μας απελευθερώνει άλλες ορμόνες για να βοηθήσει τους μυς μας να χαλαρώσουν.
Συμπτώματα
Μια κρίση πανικού μπορεί να συμβεί ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση. Τα συμπτώματά μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά και κορυφώνονται μετά από περίπου δέκα λεπτά. Περιλαμβάνουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
• πόνος στο στήθος
• δυσκολία στην κατάποση
• δυσκολία αναπνοής
• δυσκολία στην αναπνοή
• ταχυπαλμία, γρήγορος καρδιακός παλμός
• αίσθημα λιποθυμίας
• εξάψεις
• κρύος ιδρώτας
• ναυτία
• πόνος στο στομάχι
• μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα
• αίσθηση θανάτου
Οι κρίσεις πανικού δεν απειλούν τη ζωή
Μια κρίση πανικού είναι ένα έντονο επεισόδιο, ένας ξαφνικός φόβος που προκύπτει, ενώ δεν υπάρχει προφανής απειλή ή κίνδυνος. Οι κρίσεις πανικού δεν απειλούν τη ζωή. Αλλά τα συμπτώματά τους μπορεί να είναι παρόμοια με αυτά άλλων απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων υγείας, όπως η καρδιακή προσβολή. Εάν εμφανίσετε συμπτώματα κρίσης πανικού, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια. Είναι σημαντικό να αποκλείσετε την πιθανότητα, ότι δεν έχετε πραγματικά καρδιακή προσβολή.
Τι προκαλεί κρίσεις πανικού;
Η ακριβής αιτία των κρίσεων πανικού είναι συχνά άγνωστη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνδέονται με μια υποκείμενη κατάσταση ψυχικής υγείας, όπως:
• διαταραχή πανικού
• αγοραφοβία ή άλλες φοβίες
• ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ( OCD )
• διαταραχή μετατραυματικού στρες ( PTSD )
• γενικευμένη διαταραχή άγχους ( GAD )
Το άγχος μπορεί επίσης να συμβάλει σε κρίσεις πανικού.
Ποιος κινδυνεύει από κρίσεις πανικού;
Μια ποικιλία παραγόντων μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητές. Αυτά περιλαμβάνουν:
• έχοντας οικογενειακό ιστορικό κρίσεων πανικού
• έχοντας ιστορικό παιδικής κακοποίησης
• εργασιακό περιβάλλον και τρόπος ζωής σε κατάσταση υψηλής πίεσης
• ένα τραυματικό συμβάν, όπως ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα
• υποβάλλονται σε μια σημαντική αλλαγή στη ζωή, όπως το να έχεις ένα μωρό
• απώλεια αγαπημένου- πένθος
Ζώντας με μια κατάσταση ψυχικής υγείας, όπως φοβία ή PTSD, μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο κρίσεων πανικού.
Πώς διαγιγνώσκονται οι κρίσεις πανικού;
Για τη διάγνωση μιας κρίσης πανικού, ο γιατρός σας πιθανότατα θα σας ρωτήσει για τα συμπτώματά και το ιατρικό ιστορικό. Μπορεί να χρειαστεί να πραγματοποιήσει εξετάσεις, για να αποκλείσει την καρδιακή προσβολή. Το πιθανότερο ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα (EKG) για τη μέτρηση της ηλεκτρικής λειτουργίας της καρδιάς. Μπορεί επίσης να συστήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς. Μια ορμονική ανισορροπία μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του σώματός να ρυθμίζει τους καρδιακούς ρυθμούς. Εάν υποψιάζονται ότι υπάρχει διαταραχή πανικού, ή άλλη κατάσταση ψυχικής υγείας, ο γιατρός μπορεί να σας παραπέμψει σε ειδικό ψυχικής υγείας.
Μπορεί να έχετε διαταραχή πανικού εάν:
• βιώνετε συχνές κρίσεις πανικού
• αν αναπτύξετε έναν επίμονο φόβο για την κρίση και έτσι να επαναλαμβάνεται
• όταν αλλάξτε τον τρόπο ζωής ή τη συμπεριφορά σας λόγω του φόβου μιας άλλης κρίση πανικού
Τι μπορείτε να κάνετε για να το αντιμετωπίσετε;
Εάν έχετε διαταραχή πανικού ή άλλη κατάσταση ψυχικής υγείας, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει ψυχοθεραπεία, Μαζί με τον ψυχοθεραπευτή σας θα αντιμετωπίσετε τις σκέψεις, τις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις που σχετίζονται με τις κρίσεις πανικού. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε τους φόβους και τις ανησυχίες σας. Η ψυχοθεραπεία είναι ένας τρόπος «επανεκπαίδευσης» του εγκεφάλου για καλύτερη διάκριση μεταξύ πραγματικών και φανταστικών απειλών. Η συμμετοχή σε μια ομάδα υποστήριξης μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τη διαταραχή πανικού. Μπορεί να σας βοηθήσει να αναπτύξετε θετικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης του φόβου και του άγχους.
Ίσως χρειάζεται να αλλάξετε τον τρόπο ζωής
Η λήψη μέτρων για τη μείωση του στρες και η βελτίωση της συνολικής υγείας, μπορεί να συμβάλει στη μείωση των κρίσεων πανικού. Για παράδειγμα, το να κοιμάστε πολύ και να παραμείνετε σωματικά ενεργοί μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε τα επίπεδα άγχους.
Οι τεχνικές διαχείρισης του στρες, όπως η βαθιά αναπνοή ή η προοδευτική χαλάρωση των μυών, μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγετε ή να περιορίζετε την κατανάλωση αλκοόλ, καφεΐνης και ναρκωτικών.
Ποιες είναι οι προοπτικές για κρίσεις πανικού;
Εάν δεν αντιμετωπιστούν με θεραπεία, οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού μπορεί να σας οδηγήσουν σε:
• άγχος όταν σκέφτεστε την πιθανότητα μιας επόμενης
• αποφυγή άλλων ανθρώπων ή δημόσιων χώρων, στην ιδέα μιας νέας κρίσης
• να αναπτύξετε αγοραφοβία,
Για να αποφύγετε αυτές τις επιπλοκές, είναι σημαντικό να αναζητήσετε ψυχοθεραπεία.
Πώς μπορούν να αποφευχθούν οι κρίσεις πανικού;
Οι περισσότερες κρίσεις πανικού είναι απρόβλεπτες. Ως αποτέλεσμα, η πρόληψή τους μπορεί να είναι πρόκληση.
Ωστόσο, μπορείτε να λάβετε ορισμένα μέτρα για να βελτιώσετε τη συνολική ευημερία. Είναι σημαντικό να ακολουθήσετε έναν συνολικά υγιεινό τρόπο ζωής:
• μια ισορροπημένη διατροφή
• τακτική άσκηση
• καλός ύπνος
• λήψη μέτρων για τη μείωση του στρες
Είναι επίσης σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια. Η λήψη ψυχοθεραπείας μπορεί να σας βοηθήσει να αποφύγετε περισσότερες κρίσεις στο μέλλον. Αλλά και να βρείτε τρόπους να είσαστε πιο λειτουργικοί και δημιουργικοί.
