Η παιδική ηλικία για κάθε άτομο θα πρέπει να είναι μια χαρούμενη εμπειρία, αλλά, δυστυχώς, δεν είναι όλοι τόσο τυχεροί. Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις με αποτέλεσμα να αποκτούν ψυχολογικό τραύμα στην παιδική ηλικία,. Το οποίο συχνά εκφράζεται στην φυσιολογική ζωή των ενηλίκων και έχει σημαντικό αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο εξελίσσεται.
Σχετικά με το τραύμα της παιδικής ηλικίας
Σύμφωνα με το Εθνικό Δίκτυο για το Τραυματικό Άγχος για τα Παιδιά περίπου ένα στα τέσσερα παιδιά θα βιώσουν κάποια τραυματική εμπειρία, μέχρι την ηλικία των 16 ετών. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει παγκόσμια, προσωπικά γεγονότα, όπως:
- Φυσικές καταστροφές
- Τρομοκρατία
- Πόλεμος
- Ιατρικό τραύμα
- Κατάχρηση
- Βία
- Απώλεια
Το τραύμα μπορεί να συμβεί όταν ένα παιδί, βιώνει ένα έντονο γεγονός που απειλεί ή προκαλεί βλάβη στη συναισθηματική και φυσική του ευημερία. Το τραύμα επηρεάζει τα παιδιά τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά.
Τι είναι το σύνθετο τραύμα και τι επιπτώσεις έχει στην ψυχολογία των παιδιών;
Η έκθεση σε πολλαπλά τραύματα, για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε σύνθετο τραύμα. Αυτός ο τύπος έκθεσης μπορεί να έχει επίμονα νευρολογικά και συναισθηματικά αποτελέσματα. Το σύνθετο τραύμα μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά σε διάφορες καταστάσεις. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συμπεριφορές που επηρεάζονται από την εμπειρία του παιδιού ή την άποψη του κόσμου για το παιδί. Αυτές οι συμπεριφορές περιλαμβάνουν:
- Επιθετικότητα
- Διαταραχές ύπνου
- Κατάχρηση ουσιών
- Μαθησιακές δυσκολίες
- Διάσπαση προσοχής
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Ανθυγιεινές συνήθειες
- Αυξημένα ιατρικά προβλήματα
Πηγές ψυχολογικών τραυμάτων των παιδιών:
Οι κυριότερες αιτίες ψυχολογικών τραυμάτων στα παιδιά μπορεί να είναι:
- Ο αποχωρισμός από έναν από τους γονείς, που προκαλείται, για παράδειγμα, από το διαζύγιο. Οι ενήλικες μπορούν επίσης να χειραγωγούν ο ένας τον άλλον, χρησιμοποιώντας το παιδί ως όπλο εκδίκησης και ελέγχου. Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί πρέπει να πάρει άθελά το μέρος, ενός από τους γονείς, το οποίο υποχρεώνει “να χωρίσει” από το άλλο.
- Το επικίνδυνο περιβάλλον. Ο κίνδυνος δεν είναι αναγκαστικά φυσικός και απτός. Μπορεί να είναι μόνιμες συγκρούσεις στο σπίτι, σε ένα μέρος που το παιδί ξοδεύει πολύ χρόνο.
- Οι σοβαρές ασθένειες ή ο θάνατος ενός στενού οικογενειακού μέλους ή φίλου. Η απώλεια ενός αγαπημένου μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση αβεβαιότητας και την έλλειψη ασφάλειας και σταθερότητας που αισθάνεται για τον έξω κόσμο.
- Η έλλειψη προσοχής από τους γονείς. Κάθε παιδί πρέπει να αισθάνεται την άνευ όρων αγάπη από τους γονείς. Μέχρι το παιδί να μπορέσει να κατανοήσει τις λέξεις με τις οποίες οι ενήλικες εκφράζουν την αγάπη, οι κύριοι δείκτες της αγάπης για το παιδί θα είναι οι πράξεις προσοχής και φροντίδας. Ένα παιδί που δεν εμπιστεύεται τον εαυτό του μεγαλώνοντας αποξενώνεται, και έχει την αίσθηση ότι δεν αξίζει.
- Το βάρος το πεποιθήσεων. Μερικές φορές οι γονείς δημιουργούν ένα ολόκληρο “σενάριο” για τη ζωή του παιδιού, με τις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Συνήθως είναι δύσκολο τα παιδιά να αντιμετωπίσουν αυτές τις απαιτήσεις, για να ξεπεράσουν την καταστροφική τους επιρροή. Οι γονικές οδηγίες που ενσωματώνονται στην ψυχή του παιδιού προκαλούν αρνητικές συνέπειες. Επηρεάζουν το σχηματισμό πολλών συμπλεγμάτων, έλλειψης αυτοπεποίθησης, χαμηλής αυτοεκτίμησης και αδυναμίας επικοινωνίας με τους άλλους ενήλικες.
Ποια είναι τα συμπτώματα για τον προσδιορισμό της παρουσίας ψυχολογικού τραύματος της παιδικής ηλικίας;
Ψυχολογικά συμπτώματα:
- Κατάσταση σοκ, απελπισία, απάθεια, κατάθλιψη. Αυτή η κατάσταση πρέπει να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς φαινομενικά προφανείς λόγους.
- Αδικαιολόγητες μεταβολές της διάθεσης, από την ευθυμία έως την οργή και τον ερεθισμό.
- Ενοχή και ντροπή. Συνήθως νιώθει ότι φταίει για όλα και για τις αιτίες που οδήγησαν σε αυτές τις αρνητικές συνέπειες.
- Άγχος και φόβος. Ο φόβος για τις ασήμαντες εξελίξεις, οι ψυχολογικές φοβίες – ο φόβος του σκότους, η σιωπή, οι δυνατοί ήχοι, οι ξένοι, τα μεγάλα πλήθη ανθρώπων, η μοναξιά.
- Η αίσθηση της εγκατάλειψης, νιώθει ότι θα το αφήσουν και βιώνει μεγάλη ανασφάλεια.
Φυσιολογικά συμπτώματα:
- Νυχτερινός τρόμος, εφιάλτες, αϋπνία.
- Αυξημένος καρδιακός παλμός, ταχυκαρδία.
- Η εμφάνιση του χρόνιου πόνου, μερικές φορές χωρίς υπάρχει λόγος.
- Κόπωση, συνεχής κόπωση, αδυναμία.
- Διαταραχή της προσοχής και της μνήμης.
- Ένταση και σφίξιμο των μυών.
Η χαμένη παιδική ηλικία
Οι άνθρωποι που βίωσαν σοβαρούς τραυματισμούς στην παιδική ηλικία συχνά δεν μπορούν να θυμηθούν σημαντικά κομμάτια της εποχής εκείνης και ταυτόχρονα, θυμούνται έντονα και ζωντανά ορισμένες στιγμές (τις λεγόμενες αναμνήσεις flash). Οι γονείς πρέπει να είναι οι κύριοι υποστηρικτές των παιδιών τους. Τα παιδιά που δεν έλαβαν αυτή τη φροντίδα ή τραυματίστηκαν σοβαρά, συχνά επιλέγουν ακατάλληλες σχέσεις (φιλικές ή ερωτικές) ή και ακατάλληλη εργασία στην ενήλικη ζωή . Ακόμα και να αγωνιστούν για να κάνουν τη σωστή επιλογή, εξακολουθούν να αισθάνονται τη συνήθεια της τραυματισμένης προσωπικότητάς τους.
Οι τραυματισμοί που εμφανίζονται στην παιδική ηλικία έχουν πολύ ισχυρή επίδραση στη συναισθηματική σφαίρα. Ένα άτομο μπορεί να νιώθει «συγκρατημένα» συναισθήματα ή να μην αισθάνεται τίποτα – ούτε κακά συναισθήματα ούτε καλά. Μπορεί να νιώθει θυμό απέναντι στον εαυτό του και εμφανίζει συναισθηματικές εξάρσεις απέναντι στους άλλους. Ή μπορεί να αντιμετωπίσει εξαιρετικά αρνητικά συναισθήματα προς τον εαυτό του – ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πολύ δύσκολο, να δεχτεί φλοφρονήσεις. Είναι επιφυλακτικός με τους ανθρώπους που δείχνουν συμπάθεια σ ‘αυτόν και συχνά επιλέγει μια πολύ πνευματική προσωπικότητα. Έτσι οι άλλοι φοβούνται την αλαζονεία ή την παράξενη συμπεριφορά και απομακρύνονται.
