Οι ανθρώπινες σχέσεις και ο τρόπος που σχετιζόμαστε ίσως να είναι από τα πιο πολύπλοκα και μυστήρια θέματα στην ζωή μας. Εδώ στην Έντεχνη Δράση στα σεμινάρια στις δράσεις αλλά και στην ατομική ψυχοθεραπεία, εστιάζουμε στην δυναμική των σχέσεων και στο πως να σχετιζόμαστε καλύτερα. Μαθαίνουμε βιωματικά στις ομαδικές δράσεις, πώς η ελευθερία να εκφράζουμε τον αυθεντικό εαυτό μας, διευκολύνει τις σχέσεις μας. Διερευνούμε τη σχέση ανάμεσα στην ατομικότητα και την ομαδικότητα και μέσα από αυτήν, αποζητάμε την αρμονική τους συνύπαρξη.
Μερικά σημαντικά θέματα αυτής της διερεύνησης είναι:
Η εμπιστοσύνη στους άλλους
Η εμπιστοσύνη είναι μια από τις πολλές κοινωνικές δομές, ένα στοιχείο της κοινωνικής πραγματικότητας. Όταν υπάρχει εμπιστοσύνη ανάμεσα στους ανθρώπους, τότε κυριαρχεί το αίσθημα της ασφάλειας.
Η εμπιστοσύνη δομείτε από την οικογενειακό περιβάλλον και όσο μεγαλώνουμε επεκτείνετε και σε άλλους τομείς της ζωής μας. Σύμφωνα με τον ψυχαναλυτή Erik Erikson, η ανάπτυξη της βασικής εμπιστοσύνης είναι η πρώτη ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ανθρώπου. Οι βάσεις της εμπιστοσύνης μπαίνουν ή όχι, κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων χρόνων της ζωής του ανθρώπου. Η επιτυχία της βασικής εμπιστοσύνης οδηγεί σε συναισθήματα ασφάλειας και αισιοδοξίας. Ενώ η αποτυχία οδηγεί σε έναν προσανατολισμό, ανασφάλειας και δυσπιστίας που ενδεχομένως οδηγούν σε προβληματικές σχέσεις.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση
Το να αισθανόμαστε ότι δεν είμαστε αρκετά κάλοι ή να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους είναι σημάδι χαμηλής αυτοεκτίμησης. Το δύσκολο πράγμα για την αυτοεκτίμηση είναι ότι μερικοί άνθρωποι σκέφτονται ότι είναι μοναδικοί και καλύτεροι αλλά, κατά βάθος αισθάνονται ανεπαρκείς και κενοί. Συνήθως κρυμμένα από το συνειδητό, είναι συναισθήματα ντροπής. Όπως και η τελειομανία συχνά συνοδεύεται από χαμηλή αυτοεκτίμηση. Δηλαδή εάν όλα είναι τέλεια, τότε δεν θα αισθάνονται άσχημα για τον εαυτό τους.
Η ανάγκη να τους ευχαριστήσουμε όλους
Είναι καλό να θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους άλλους, όχι όμως με κόστος να θυσιάζουμε τις δικές μας ανάγκες. Το να μπορούμε να λέμε όχι μας προστατεύει και διευκολύνει την οικειότητα.
Τα ευάλωτα ή άκαμπτα όρια
Τα όρια είναι μια φανταστική γραμμή ανάμεσα σε εμάς και στους άλλους. Διαχωρίζει το τι είναι δικό μας και τι του άλλου και αυτό ισχύει όχι μόνο για το σώμα, τα χρήματά μας και τα υπάρχοντά μας, αλλά και για τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις ανάγκες μας. Σε αυτές τις καταστάσεις όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα συνεξάρτησης έχουν θολά ή αδύνατα όρια. Αισθάνονται υπεύθυνοι για τα συναισθήματα και τα προβλήματα των άλλων και κατηγορούν τον εαυτό τους.
Παράλληλα και όσοι έχουν έχουν άκαμπτα όρια εμφανίζουν συνεξαρτητική συμπεριφορά. Είναι κλειστοί και αποσύρονται, καθιστώντας δύσκολο στους άλλους ανθρώπους να τους πλησιάσουν. Μερικές φορές, οι άνθρωποι πάνε μπρος-πίσω μεταξύ των ευάλωτων και των άκαμπτων ορίων.
Η οικειοποίηση των σκέψεων και των συναισθημάτων των άλλων
Όταν παίρνουμε πολύ προσωπικά τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων τότε αυτά διαμορφώνουν την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Έτσι όταν κάποιος λέει κάτι με το οποίο διαφωνούμε μπορεί να μπούμε σε άμυνα ή να γίνουμε επιθετικοί. Είναι σαν να μην υπάρχει μια απόσταση εσωτερική, απορροφάμε τα λόγια τους, επειδή δεν υπάρχει κανένα όριο.
Με ένα όριο, θα συνειδητοποιούσαν ότι ήταν απλώς η γνώμη των άλλων και όχι μια αντανάκλαση από εκείνους και δεν θα αισθανόμασταν απειλή από τις διαφωνίες.
Η ανάγκη για Φροντίδα
Μάθαμε από πολύ νωρίς στη ζωή μας ότι αν κάποιος άλλος έχει πρόβλημα, η ανάγκη να του δώσουμε βοήθεια πρέπει μπορούμε δεν μπορούμε να το κάνουμε. Έτσι αυτή η απαίτηση του περιβάλλοντος, μας κάνει να εγκαταλείπουμε τον εαυτό μας. Είναι ωραίο να αισθανόμαστε ενσυναίσθηση και συμπάθεια, αλλά όταν αρχίζουμε να βάζουμε τους άλλους πάνω από τον εαυτό μας, χάνεται η ισορροπία.
Η ανάγκη του ελέγχου
Ο έλεγχος βοηθάει στο να νιώθουμε ασφαλείς. Ο καθένας χρειάζεται κάποιο έλεγχο των γεγονότων στη ζωή του. Κανείς δεν θέλει να ζει σε διαρκή αβεβαιότητα και χάος. Στην πραγματικότητα, γινόμαστε ευχάριστοι και φροντιστικοί για να πάρουμε τον έλεγχο και τον χειρισμό των άλλων. Στην πραγματικότητα, αισθανόμαστε απόρριψη εάν το άλλο άτομο δεν θέλει βοήθεια. Επιπλέον, συνεχίζουμε να προσπαθούμε να βοηθήσουμε και να καθορίσουμε το άλλο άτομο, παίρνουμε αξία μέσα από αυτό.
Η δυσλειτουργική επικοινωνία
Δυστυχώς από την παιδική μας ηλικία δεν μάθαμε πως να επικοινωνούμε σωστά με τους άλλους. Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι δεν ξέρουμε πολλές φορές, τι αισθανόμαστε και τι χρειαζόμαστε γιατί δεν έχουμε επαφή με τον εαυτό μας. Έτσι δεν μπορούμε και να εκφραστούμε και να επικοινωνήσουμε με τους άλλους. Μπορεί να μας ενδιαφέρει πολύ τι θα πουν οι άλλοι και το πως μας βλέπουν οπότε σκεφτόμαστε πολύ και εκφραζόμαστε λίγο. Μαθαίνουμε λοιπόν νέους τρόπους επικοινωνίας των σκέψεων, των συναισθημάτων και των αναγκών μας. Γινόμαστε πιο αυθεντικοί και γνήσιοι στην επικοινωνία αλλά με ενσυναίσθηση για τους άλλους.
Η ανάγκη για επιβεβαίωση
Πολλές φορές χρειαζόμαστε τους άλλους ανθρώπους για να πάρουμε επιβεβαίωση για να νιώσουμε εντάξει με τον εαυτό μας. Φοβόμαστε την απόρριψη ή την εγκατάλειψη και δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε μόνοι μας. Κάποιοι πρέπει πάντα να είναι σε μια σχέση, επειδή αισθάνονται κατάθλιψη ή μοναξιά όταν είναι μόνοι τους για πολύ καιρό. Αυτό το χαρακτηριστικό καθιστά δύσκολο για αυτούς να τερματίσουν μια σχέση, ακόμα και όταν η σχέση είναι επώδυνη ή καταχρηστική.
Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι ο μόνος άνθρωπος πραγματικά μπορεί να μας δώσει ότι μας λείπει είναι ο εαυτός μας. Μαθαίνουμε λοιπόν να δίνουμε μόνοι μας την αγάπη και την επιβεβαίωση που χρειαζόμαστε.
Η αποφυγή της δικιά μας ευθύνης
Το να πάρουμε οι ίδιοι την ευθύνη της ζωής και των επιλογών μας είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα. Το να ρίχνουμε το φταίξιμο για όλη τη δυστυχία στους γονείς μας ή στη μοίρα δεν μπορεί να μας βοηθήσει. Μαθαίνοντας λοιπόν να παίρνουμε την ευθύνη του εαυτού μας στα χέρια μας δημιουργούμε καλύτερες σχέσεις.
Τα προβλήματα με την οικειότητα
Μερικές φορές δεν δεσμευόμαστε λόγο του φόβου της εγκατάλειψης και της απόρριψης. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να φοβόμαστε μια σοβαρή σχέση για να μην χάσουμε την αυτονομία μας.
Τα έντονα συναισθήματα και η αντιδραστικότητα
Η ντροπή και η χαμηλή αυτοεκτίμηση δημιουργούν άγχος και φόβο για την κριτική. Μέσα σε αυτά τα επώδυνα συναισθήματα είναι ο φόβος της αποτυχίας, ο φόβος του εγκλωβισμού, ο φόβος της μοναξιάς, ο θυμός, η απελπισία και η απόγνωση. Όταν τα συναισθήματα είναι πάρα πολλά γίνονται ανεξέλεγκτα, αισθανόμαστε μούδιασμα και κατάθλιψη. Τα εκφράζουμε με δυσλειτουργικό τρόπο χωρίς να έχουμε τον ελέγχο των συναισθημάτων μας, αυτό είναι καταστροφικό για τις σχέσεις.
Στην Έντεχνη Δράση μέσα από την τέχνη και την εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών, βρίσκουμε νέους τρόπους να είμαστε σε υγιή σχέση με τους άλλους χωρίς να χάνουμε τη σύνδεσή με τον εαυτό μας, διατηρώντας την αυθεντικότητα μας. Τα εργαλεία αυτής της διερεύνησης είναι βιωματικές και θεωρητικές επεξεργασίες. Μαθαίνουμε δεξιότητες και τρόπους για να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο που σχετιζόμαστε. Έτσι οι σχέσεις μας τόσο με τον εαυτό μας όσο και με τους άλλους θα έχουν περισσότερη ελευθερία και χαρά.
