Τι είναι η εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών (Expressive arts therapy) ;
Η Εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών (Expressive arts therapy) είναι μια σύγχρονη ψυχοθεραπευτική μέθοδος. Η θεραπευτική διαδικασία εξελίσσεται και εκφράζεται μέσα από τις τέχνες. Σ’ένα ευρύ φάσμα και συνδυασμών τεχνών, όπως η μουσική, τα εικαστικά, η κίνηση, το ψυχόδραμα, η ποίηση και η βιβλιοθεραπεία.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της εκφραστικής θεραπείας ;
Η επαφή με την Εκφραστική θεραπεία μέσω τεχνών (το θέατρο, το χορό, τη μουσική και τα εικαστικά) μας βοηθάει να προσεγγίσουμε κομμάτια του εαυτού μας απροσπέλαστα στη νοητική διεργασία. Κυρίαρχο ρόλο παίζει το σώμα, που έχει καταγράψει εμπειρία, συναίσθημα και σκέψη, και είναι η απελευθέρωσή του που θα φέρει την ισορροπία στο άτομο ως όλον. Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών αξιοποιεί την δημιουργική διαδικασία και το δημιούργημα ως μέσο έκφρασης και προβολής. Προάγει μία μέθοδο συμβολικής επικοινωνίας μεταξύ ασθενούς και θεραπευτή. Η θεραπεία μέσω των Εικαστικών τεχνών βασίζεται στη γνώση ότι ο κάθε άνθρωπος έχει την ικανότητα να προβάλει μέσω των εικαστικών δημιουργημάτων του τις ασυνείδητες πτυχές του εαυτού του. Τις εσωτερικές του συγκρούσεις, αναμνήσεις, σκέψεις, φαντασιώσεις. Η θεραπεία μέσω των Εικαστικών τεχνών χρησιμοποιεί διαφορά υλικά έκφρασης. Πέρα από τους παραδοσιακούς μαρκαδόρους, κηρομπογιές, ακρυλικά κλπ. χρησιμοποιούνται και διαφορά υλικά της καθημερινότητας ετερόκλητα ή/και ανακυκλώσιμα. Επίσης, και αναρίθμητες τεχνικές από τον χώρο της τέχνης (collage, frottage, mixed media κατασκευές κλπ) πάντα με στόχο θεραπευτικό.
Μια μικρή περιγραφή της διαδικασίας...
Στα πλαίσια του Expressive Arts Therapy τα σύμβολα, οι αλληγορίες και η μεταφυσική διάσταση της κατά τα άλλα πεζής πραγματικότητας, παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ως πεδίο διαλόγου ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο αλλά και ευρύτερα ως πεδίο αυτογνωσίας για τον σύγχρονο σκεπτόμενο άνθρωπο. Η σχέση στην εκφραστική ψυχοθεραπεία, είναι τριαδική (θεραπευτής- θεραπευόμενος- έργο). Η τριαδική σχέση βοηθάει στην αποκατάσταση του εαυτού και του “σχετίζεσθαι” με τους σημαντικούς άλλους.
Εκτός από την ζωγραφική μπορεί να χρησιμοποιηθεί η κίνηση ή ο χορός που συμβάλουν στην απελευθέρωση των συναισθημάτων. Η κίνηση είναι η πρώτη μορφή επικοινωνίας ενός ανθρώπου όταν είναι ακόμα έμβρυο. Από όταν ήμαστε μικρά παιδιά, πριν μιλήσουμε, επικοινωνούμε κιναισθητικά, μέσω της κίνησης. Το σώμα εμπεριέχει σύμβολα που χρησιμοποιήθηκαν, πριν τον λόγο, για να εκφράσουν καταστάσεις και συναισθήματα. Γι’ αυτό είναι ένα πολύτιμο ψυχοθεραπευτικό εργαλείο που χρησιμοποιείται στην εκφραστική ψυχοθεραπεία.Η μουσικοθεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει την χρήση μουσικών οργάνων, το άκουσμα μουσικής και το τραγούδι για να εκφράσει το άρρητο, κάτι που δε μπορούμε να πούμε με λόγια. Η εκφραστική ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο, ένα ζευγάρι, μια οικογένεια, ή ομάδες ανθρώπων. Ενώ παράλληλα, βοηθάει στον πειραματισμό και την ενθάρρυνση της δημιουργικότητας, στην αύξηση της μη λεκτικής επικοινωνίας αλλά και στην αυτοαντίληψη. Γιατί να πάμε να κάνουμε ψυχοθεραπεία μέσω τέχνης; Για να εκφράσουμε με έναν δημιουργικό τρόπο στον εαυτό μας ότι τον αγαπάμε και τον φροντίζουμε!
Ποιος την δημιούργησε;
Ο εμπνευστής της μεθόδου Dr Avi Goren-Bar είναι Κλινικός και Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος με ειδίκευση στις Εκφραστικές Θεραπείες. (http://www.dravigb.com). Bασίζεται στη μελέτη του Dr Goren Bar, A. (1997) The Creation Axis in Expressive Therapies, The Arts in Psychotherapy, An International Journal, Pergamum Press.
